Aşılar ne işe yarar ve nasıl çalışırlar?
Aşılar, bağışıklık sistemini enfeksiyonlara karşı korumak veya hastalığın ciddiyetini azaltmak için kullanılan biyolojik maddelerdir. Aşılar, genellikle zayıflatılmış veya öldürülmüş mikroorganizmaların veya mikroorganizmanın parçalarının, toksinlerin veya virüslerin birer bileşeni içerir.
Aşılar, bağışıklık sisteminin tepki vermesini sağlamak için antijen adı verilen yabancı maddeleri içerir. Antijenler, bağışıklık sisteminin tepki göstermesini sağlayan antikorlar ve bağışıklık hücrelerinin üretildiği veya aktivasyonunu başlattığı moleküllerdir.
Aşının uygulanmasıyla bağışıklık sistemi, antijenleri tanır ve tepki vermek için antikorlar ve bağışıklık hücreleri üretmeye başlar. Bu süreç, vücuda daha sonra gerçek bir enfeksiyon durumunda benzer bir tepki vermek üzere hafızayı oluşturur. Eğer kişi daha sonra gerçek bir enfeksiyonla karşılaşırsa, bağışıklık sistemi daha hızlı ve etkili bir şekilde tepki verir, hastalığı hafifletir veya tamamen engeller.
Aşılar, bireyin kendisini enfeksiyonlardan korumasının yanı sıra, toplumda da yayılma zincirini kırarak toplumsal bağışıklık kazanılmasını sağlar. Böylece, enfeksiyonların yayılması ve salgınların oluşması önlenir.
Aşılar, çeşitli hastalıklara karşı koruma sağlayabilir, örneğin kızamık, kabakulak, suçiçeği, tetanoz, difteri, grip, hepatit gibi. Aşıların etkinliği ve koruma süresi, aşıya ve hastalığa bağlı olarak farklılık gösterebilir.
Aşılar, dünya genelinde birçok hastalığın kontrol altına alınmasında büyük bir rol oynamış ve insan sağlığını önemli ölçüde iyileştirmiştir. Ancak herhangi bir aşıyı uygulamadan önce, sağlık uzmanına danışmak önemlidir.
Bunlar da ilginizi çekebilir
Hepatit B aşısı ne zaman yapılır?
Hepatit B aşısı bebek dünyaya geldiğinde hemen yapılmalıdır. Eğer anne hepatit B taşıyıcısı ise, hepatit B aşısı ile birlikte aynı zamanda hiperimmun gammaglobülün de uygulanmalıdır. 1 ay sonra aşının 2. dozu, 6 ay sonra ise 3. dozu yapılır. Aşının herhangi bir yan etkisi yoktur. Hepatit B aşısı kas içine yapılır. Aşı, Sağlık Bakanlığı'nın ulusal rutin aşı takvimi programına alınmışır. Tüm sağlık kuruluşlarında ücretsiz olarak yaptırılabilir.
Biontech aşısı yan etkileri nelerdir?
Biontech aşısı ile ilgili yapılan klinik çalışmalarda aşının ciddi yan etkilerine rastlanmamıştır. Aşılama sonrası görülebilen yan etkilerin çoğu hafif yan etkilerdir. Biontech aşısının en sık görülen yan etkileri şunlardır;
- Yorgunluk
- Bağ ağrısı
- Aşı yapılan yerde ağrı
- Aşı yapılan yerde kızarıklık
- Kas ağrıları
- Eklem ağrıları
- Titreme
- Mide bulantısı
- İshal
- Ateş
Alman aşısı (Biontech) yan etkileri nelerdir?
Alman aşısı (Biontech) uygulandığında en sık görülen yan etki, aşının uygulandığı bölgede görülen ağrı, kızarıklık ve şişlik gibi yan etkilerdir. Alman aşısının bunun dışında en sık görülen yan etkileri şunlardır;
- Yorgunluk,
- Baş ağrısı,
- Ateş,
- Titreme,
- Kas ağrısı
- Eklem ağrısı,
- Mide bulantısı,
- İshal,
- Lenf bezi şişmesi.
Sinovac (Çin aşısı) yan etkisi nedir?
Sinovac (Çin aşısı) en sık görülen yan etkisi aşnın uygulandığı bölgede görülen ağrıdır. Bu ağrı genellikle hafif bir ağrı şeklindedir ve bir iki gün içinde geçer. Enjeksiyonun yapıldığı yerde bölgede oluşan şişlik, kızarıklık, yorgunluk, halsizlik, kırıklık, hafif ateş, titreme, baş ağrısı, kas ağrısı, eklem ağrısı, kusma ve ishal de görülebilecek diğer yan etkilerdir.
Aşıların faydaları ve yan etkileri nelerdir?
Aşılar, insan vücudunun bağışıklık sistemini güçlendirmek için önceden belirlenmiş mikropları içeren, genellikle enfeksiyonlara karşı koruma sağlayan bir tür aşılama yöntemidir. Aşılamanın amacı, hastalığa karşı koruyucu bir bağışıklık tepkisi oluşturmak için insan vücuduna antijenlerin sunulmasıdır. Aşılamanın faydaları şunlardır:
Enfeksiyonlara karşı koruma: Aşılar, birçok enfeksiyon hastalığına karşı koruma sağlayarak ciddi hastalık ve ölümleri önleyebilir.
Toplum sağlığına katkı sağlama: Aşılar, toplumun genel sağlığını koruyarak enfeksiyonların yayılmasını önleyebilir.
Ekonomik faydalar: Aşılar, tedavi maliyetlerini azaltarak toplumda ekonomik faydalar sağlayabilir.
Ancak, aşıların yan etkileri de olabilir. Bu yan etkiler, her birey için farklılık gösterir ve bazıları hafif ve geçicidirken bazıları daha ciddi olabilir. Bazı yaygın yan etkiler şunlardır:
Ateş
Baş ağrısı
Kas ağrısı
Kızarıklık, şişlik veya hassasiyet oluşumu enjeksiyon bölgesinde
Yorgunluk
İshal veya mide bulantısı
Daha ciddi yan etkiler nadir görülür ve genellikle aşının uygulanmasından saatler veya günler sonra ortaya çıkar. Bu yan etkiler arasında şunlar yer alır:
Anafilaksi
Nörolojik reaksiyonlar
Trombositopenik purpura
Yüksek ateş
Alerjik reaksiyonlar
Ancak, aşıların sağladığı koruyucu faydalar, yan etkilerinden daha fazladır ve çoğu insan için güvenlidir. Aşılama hakkında daha ayrıntılı bilgi edinmek için doktor veya sağlık uzmanı ile görüşmek önerilir.
Kuduz aşısı her hastanede yapılır mı?
Kuduz aşısı her hastanede yapılmaz. Kuduz aşısı, sadece devlet hastanelerinde yapılmakta olan bir aşı türüdür. Özel hastanelerde kuduz aşısı yapılmaz. Kuduz aşısı kuduz hayvan ya da kuduz olma şüphesi olan hayvan tarafından ısırıldıktan sonra yapılır. Aşı mümkün olan en kısa sürede yapılmalıdır. Bu süre 72 saati geçmemelidir. Şüpheli hayvan takibe alınmalıdır. Eğer 10 gün içinde hayvanda kuduz belirtileri ortaya çıkmıyorsa aşı 3. ve 7. günlerde de aşı yapılır. Ancak hayvanı takibe almak mümkün olmamış ise 3.,7. ve 21. günlerde de olmak üzere toplam 4 doz aşı uygulanır. Eğer hasta daha önce kuduz aşısı olduysa ve 5 yıl geçmemişse, bu durumda aşı yapılmasına gerek yoktur. Ancak ısırık baş ve boyun bölgesinde veya bu bölgelere yakınsa 1 doz aşı yapıllmasında fayda vardır.
Kuduz aşısı ne zaman, nerede ve kaç doz yapılır?
Kuduz aşısı sadece devlet hastanesinde yapılır, özel hastanede yapılmaz. Kuduz aşısı, kuduz ya da kuduz şüphesi olan hayvan ısırıklarında, mümkün olan en kısa sürede yapılmalıdır. Kuduz aşısı, ısırılmadan sonraki ilk 72 saat içinde yapılmalıdır. ırılma durumlarında şüpheli hayvan takibe alınmalıdır. Eğer 10 gün içinde hayvanda kuduz belirtileri ortaya çıkmazsa, 3. ve 7. günlerde de bir doz aşı yapılır. Ancak hayvanı takibe almak mümkün olmamışsa 3.,7. ve 21. günlerde birer doz olmak üzere toplam 4 doz aşı uygulanır. Eğer kişi 5 yıl içerisinde kuduz aşısı olduysa, aşı yapılmasına gerek yoktur. Ancak ısırık baş ve boyun bölgesinde veya bu bölgelere yakınsa, 1 doz aşı yapıllması gerekir.
Gardasil aşısı nedir?
Gardasil, insan papilloma virüsü (HPV) enfeksiyonlarına karşı koruma sağlayan bir aşıdır. HPV, cinsel yolla bulaşan bir virüs grubudur ve bazı türleri rahim ağzı kanseri, anal kanser, genital siğiller ve diğer kanser türlerine neden olabilir. Gardasil, HPV'nin bazı yüksek riskli türlerine karşı bağışıklık sağlar ve bu sayede HPV kaynaklı hastalıkların riskini azaltır.
Gardasil’in Özellikleri:
-
Koruma Sağladığı HPV Türleri:
- Gardasil 4: HPV 6, 11, 16 ve 18 türlerine karşı koruma sağlar. HPV 16 ve 18, rahim ağzı kanserinin en yaygın nedenleridir; HPV 6 ve 11 ise genital siğillere yol açabilir.
- Gardasil 9: HPV 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 ve 58 türlerine karşı koruma sağlar. Bu, daha geniş bir koruma yelpazesi sunar ve daha fazla HPV türüne karşı bağışıklık sağlar.
-
Aşılama Programı:
- Genellikle 9 ila 26 yaş arası bireylere önerilir, ancak daha büyük yaş grubundaki bireyler için de uygulanabilir.
- Aşı genellikle 2 veya 3 doz olarak uygulanır. 9-14 yaş arasındaki bireyler genellikle 2 doz alırken, 15 yaş ve üzeri kişiler 3 doz alabilir.
-
Etkililik ve Güvenlik:
- Gardasil, HPV'nin belirli türlerine karşı yüksek derecede koruma sağlar. Aşının etkinliği, aşıyı yapılan kişilerin yaşına, cinsel aktivite durumuna ve diğer faktörlere bağlı olarak değişebilir.
- Genel olarak, Gardasil güvenli kabul edilir ve yan etkileri nadirdir. En yaygın yan etkiler, enjeksiyon bölgesinde ağrı, şişlik veya kızarıklık olabilir.
-
Uygulama Alanları:
- Rahim ağzı kanserinin yanı sıra, genital siğiller ve bazı diğer kanser türlerinin riskini azaltmaya yardımcı olur.
HPV aşısı cinsel yolla bulaşan hastalıklar ve diğer HPV türlerine karşı tam koruma sağlamaz. Bu nedenle, aşı olunduğunda bile düzenli sağlık kontrolleri ve güvenli cinsel davranışlar önemlidir.
Yeni SSS
Penis akıntısı, penisin ucundan gelen, idrar veya meni olmayan bir sıvıdır. Bu akıntının çeşitli türleri ve nedenleri vardır. Penis akıntısı Penis akıntısı, genellikle enfeksiyonlar veya iltihaplanma nedeniyle penisten gelen sıvıdır. En yaygın nedenler cins ...
Hemofili A, kanın pıhtılaşmasını etkileyen genetik bir bozukluktur. Bu hastalık, pıhtılaşma sürecinde kritik bir rol oynayan Faktör VIII proteininin eksikliği veya yetersizliği nedeniyle ortaya çıkar. Hemofili A, kalıtsal bir ...
Bilgisayarlı Tomografi (BT), vücudun iç yapılarının ayrıntılı görüntülerini elde etmek için kullanılan gelişmiş bir tıbbi görüntüleme yöntemidir. Röntgen ışınları ve bilgisayar teknolojisi bir araya getirilerek kemikler, organlar, yumuşak dokular ve kan damarları gibi iç yapıları ...
Ultrason, yüksek frekanslı ses dalgaları kullanarak vücudun iç yapılarının görüntülenmesini sağlayan bir tıbbi görüntüleme yöntemidir. Bu ses dalgaları, farklı dokulardan farklı şekilde yansıyarak bir görüntü oluşturur. Ultrason, radyasyon kullanmadığı için güvenli kabul edilir v ...
Ultrason genellikle çekilecek bölgeye göre aç veya tok karna çekilebilir. Çoğu karın bölgesi ultrasonu için 8-12 saatlik açlık gerekir. Bunun nedeni, yiyeceklerin sindirim sistemini etkileyerek ultrason görüntüsünün netliğini bozabilmesidir. Ancak bazı ul ...
Vajinadan peynir kesiği şeklinde akıntı, genellikle vajinal kandidiyazis olarak bilinen bir mantar enfeksiyonuna işaret eder. Kandidiyazis, Candida albicans adı verilen bir mantara bağlı olarak oluşur. Belirtileri arasında: Kalın, beyaz ve peynirimsi akıntı ...
Doğum kontrol hapı, istenmeyen gebelikleri önlemek için kullanılan hormonal ilaçtır. Genellikle östrojen ve progestin hormonlarının bir kombinasyonunu içerirler, ancak sadece progestin içeren haplar da mevcuttur. Doğum kontrol hapları etki mekanizmaları; ...
Yasmin, gebeliği önlemek için kullanılan bir kombine oral kontraseptif (doğum kontrol hapı) olup, içerdiği hormonlar nedeniyle vücuttaki doğal hormonları düzenleyerek yumurtlamayı engeller. Ayrıca, rahim iç ...
Profolmix besin takviyeleri, çeşitli sağlık ihtiyaçlarına yönelik olarak geliştirilmiş bir dizi besin takviyesidir. Farklı formülleriyle, kadın sağlığından bağışıklık sistemine, şeker metabolizmasından enerji seviyelerine kadar birçok alanda destek sunmayı amaçlar. Pro ...
Ella, bir tür acil kontrasepsiyon ilacıdır ve genellikle korunmasız cinsel ilişki sonrası hamileliği önlemek için kullanılır. Aşağıda Ella'nın sıkça sorulan sorularına (SSS) yanıt bulabilirsiniz: Ella Nedir? Ella, korunmasız cinsel ilişkiden sonra veya doğum ...
SGK (Sosyal Güvenlik Kurumu), hastaların sağlık hizmetlerinden daha kolay yararlanabilmesi ve bazı sağlık harcamalarından muaf tutulabilmesi için kronik hastalıkları kapsayan bir liste tutar. Bu listede yer alan hastalıklar genellikle uzun süreli tedavi ve bakım gerektiren, kişinin yaşam kalitesi ...
Topuk dikeni (plantar fasiit) hakkında sıkça sorulan sorular ve cevaplarını aşağıda bulabilirsiniz; Topuk dikeni nedir? Topuk dikeni, ayak tabanındaki plantar fasya adı verilen bağ dokusunun iltihaplanması ve topuk kemiğine (kalkaneus) yakın bir bölgede kemi ...
Gliotik odak, genellikle beyin dokusunda hasar veya iltihaplanma sonrası oluşan skar dokusunu ifade eder. Bu durum, birçok farklı beyin hastalığı veya yaralanması sonrası görülebilir. Gliotik odak hakkında sıkça sorulan sorular ve yanıtları aşağıda bulabilirsiniz: Glio ...
Bronşektazi, akciğer içindeki hava yollarının (bronşların) geri dönüşümsüz bir şekilde genişlemesi ve hasar görmesi sonucu oluşan kronik bir akciğer hastalığıdır. Bu genişleme, bronşların normal yapısının bozulmasına ve mukus ...
Plöroparankimal bant formasyonları, akciğerleri çevreleyen zar olan plevra ile akciğer dokusu arasındaki yapışıklıkları ifade eder. Bu yapışıklıklar genellikle daha önce geçirilmiş enfeksiyonlar, iltihaplanmalar veya cerrahi müdahaleler sonucu oluşabilir. Plörop ...