Koledok nedir? Ne işe yarar? Hastalıkları nelerdir?
Koledok, safra kesesinden gelen safra ve pankreasın ürettiği enzimleri ince bağırsağa taşıyan safra kanalının son kısmıdır. Yaklaşık uzunluğu 4-15 cm kadardır. Karaciğerin alt kısmında, pankreasın başının arkasında bulunur. Koledok, safra kanallarının bir parçasıdır. Safra taşlarından veya pankreas hastalıklarından etkilenebilir.
Koledok, safra kesesinin cystic kanalı ile pankreas kanalı birleştiğinde oluşur. Duodenuma (onikiparmak bağırsağı) girdiği yere papilla Vater'i denir. Burada Oddi sfinkteri bulunur. Bu sifinkterpapilla Vater'i çevreleyen ve safra ve pankreas enzimlerinin duodenuma salınmasını kontrol eden kaslardan oluşur.
Koledok, safra ve pankreas enzimlerini safra kesesinden ince bağırsağa taşır. Safra, yağların sindiriminden sorumlu olan bir sıvıdır. Pankreas enzimleri, proteinlerin, karbonhidratların ve yağların sindiriminden sorumlu olan enzimlerdir.
Koledok hastalıkları hastalıkları arasında safra taşları, safra kanalı kanseri ve pankreas kanseri bulunmaktadır. Koledok hastalıklarının tedavisi, altta yatan nedene bağlıdır. Koledok kanalını tıkayan safra taşları genellikle endoskopik prosedürler (ERCP) veya cerrahi ile tedavi edilir. Safra kanalı kanseri genellikle cerrahi, radyasyon tedavisi ve kemoterapi ile tedavi edilir. Koledok'u tutan pankreas başı kanseri genellikle cerrahi, radyasyon tedavisi ve kemoterapi ile tedavi edilir.
Bunlar da ilginizi çekebilir
Safra kesesi nedir? Ne işe yarar?
Safra kesesi, safranın depolandığı bir kesedir. Safra kesesi, vücutta karnın sağ üst tarafında, karaciğerin alt yüzüne yapışık olarak bulunur. Safra kesesi 7-10 cm uzunluğunda ve armut şeklinde bir organdır. Küçük bir kanalla ana safra kanalına bağlantılıdır.Safra ise karaciğerde üretilen ve ince bağırsağa dökülen bir salgıdır. Karaciğerde günlük safra üretimi yetişkin bir kişide yarım ila bir litre arasındadır. Safra kesesi yemeklerden sonra kasılarak, depoladığı safrayı, ana safra kanalı aracılığıyla onikiparmak bağırsağına akıtır. Safranın iki ana görevi bulunmaktadır. Bunlar karaciğerde parçalanan artık maddelerin vücuttan atılmasını sağlamak ve yağda eriyen vitaminlerin bağırsaktan emilimini sağlamaktır. Safra kesesi taşı, iltihabı gibi hastalıklar sık görülür.
Safra kesesi iltihabı ateş yapar mı?
Safra kesesi iltihabı ateş yükselmesine neden olabilir. Safra kesesi iltihabına kolesistit denir. Kolesistit durumunda ateş yükselmesi görülebilmektedir. Safra kesesi iltihabında genellikle ateş yükselmesi ile birlikte bulantı ve kusma da görülür.
Kaynak: Zakko SF, et al. Acute cholecystitis: Pathogenesis, clinical features and diagnosis. http://www.uptodate.com/home. Accessed May 10, 2017.
Safra kesesi iltihabı kanda çıkar mı?
Safra kesesi iltihabı tanısı koymada bazı kan testleri yardımcı olur. Safra kesesi iltihabı tanısında hastanın ayrıntılı tıbbi öyküsü ve muayenesi önemlidir. Daha sonra tam kan sayımı, karaciğer fonksiyon testleri, bilirubin, amilaz gibi kan tahlilleri, idrar tahlili ve karın ultrasonografisi (USG) yaptırılır. Bazı durumlarda tomografi veya MR gerekebilmektedir.
Kaynak: Acute cholecystitis. Merck Manual Professional Version. http://www.merckmanuals.com/professional/hepatic_and_biliary_disorders/gallbladder_and_bile_duct_disorders/acute_cholecystitis.html?qt=cholecystitis&alt=sh 2011. Accessed May 10, 2017.
Safra kesesi kanseri nasıl tedavi edilir?
Safra kesesi kanseri tedavisi, hastalığın evresine, tümörün büyüklüğüne, yayılma durumuna ve hastanın genel sağlık durumuna bağlı olarak belirlenir. Genellikle, safra kesesi kanserinin tedavisinde aşağıdaki yöntemler kullanılır:
Cerrahi: Safra kesesi kanserinin tedavisinde en yaygın yöntem cerrahidir. Cerrahi, safra kesesinin tamamen veya kısmen çıkarılmasını içerebilir. Ayrıca, yakın lenf düğümleri ve diğer etkilenen dokuların da çıkarılması gerekebilir. Erken evre safra kesesi kanserinde cerrahi tedavi, hastalığın kontrol altına alınmasında etkili olabilir.
Radyoterapi: Radyoterapi, kanser hücrelerini yok etmek veya büyümelerini kontrol altında tutmak için yüksek enerjili ışınların kullanılmasıdır. Safra kesesi kanserinde radyoterapi, cerrahi öncesinde tümörü küçültmek veya cerrahi sonrasında arta kalan kanser hücrelerini yok etmek amacıyla kullanılabilir.
Kemoterapi: Kemoterapi, kanser hücrelerini öldürmek veya çoğalmalarını engellemek için ilaçların kullanılmasıdır. Safra kesesi kanserinde kemoterapi, radyoterapi veya cerrahi ile birlikte kullanılabilir. İleri evre safra kesesi kanserinde, tümörün kontrol altına alınması veya semptomların hafifletilmesi amacıyla kemoterapi uygulanabilir.
Hedefe yönelik tedaviler: Bazı safra kesesi kanserleri, özel hedef moleküllerine yönelik ilaç tedavileriyle tedavi edilebilir. Bu tedaviler, kanser hücrelerinin büyümesini ve yayılmasını hedef alır.
Tedavi planı, hastanın bireysel durumuna ve hastalığın özelliklerine göre belirlenir. Tedavi genellikle multidisipliner bir yaklaşım gerektirir ve bir onkolog, cerrah ve diğer sağlık uzmanlarının işbirliği içinde yürütülür. Erken evrede teşhis edilen safra kesesi kanserinde tedavi şansı daha yüksektir, bu nedenle düzenli kontroller ve erken teşhis önemlidir.
Safra kesesi kanserinin önlenmesi mümkün müdür?
Safra kesesi kanserinin kesin nedenleri tam olarak bilinmemektedir, bu nedenle tamamen önlenmesi mümkün değildir. Ancak, bazı faktörlerin riski artırabileceği bilinmektedir. Bu nedenle, aşağıdaki önlemleri alarak safra kesesi kanseri riskini azaltmak mümkün olabilir:
Sağlıklı bir yaşam tarzı sürdürmek: Dengeli bir beslenme, düzenli egzersiz yapma, sigara ve alkol tüketiminden kaçınma gibi sağlıklı yaşam tarzı alışkanlıkları kanser riskini azaltmaya yardımcı olabilir.
Kilo kontrolü: Fazla kilolu veya obez olmak safra kesesi kanseri riskini artırabilir. Sağlıklı bir vücut ağırlığını korumak, kanser riskini azaltmada önemlidir.
Sağlıklı beslenme: Dengeli ve besleyici bir diyet, kanser riskini azaltabilir. Bol miktarda meyve, sebze, lifli gıdalar ve düşük yağlı protein kaynakları tüketmek önemlidir.
Safra kesesi taşlarının tedavisi: Safra kesesi taşları, safra kesesi kanseri riskini artırabilir. Safra kesesi taşları varsa, tedavi edilmeli ve gerekirse safra kesesi çıkarılmalıdır.
Enfeksiyonlardan korunma: Bazı enfeksiyonlar, safra kesesi kanseri riskini artırabilir. Hepatit B ve hepatit C gibi viral enfeksiyonlardan korunmak için aşılanma ve enfeksiyon riskini azaltacak önlemler almak önemlidir.
Safra kesesi kanseri önlenmesi konusunda risk faktörlerini minimize etmek ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarını benimsemek önemlidir. Ayrıca, düzenli sağlık kontrollerine katılmak ve sağlık uzmanının önerilerine uymak da kanser erken teşhisi ve tedavisi için önemlidir.
Koledok striktürü ne demek?
Koledok striktürü, koledok yani ana safra kanalının daralmasıdır. Safra, karaciğerde üretilir ve safra kesesinde depolanır. Daha sonra safra kanalıyla ince bağırsağa dökülür. Koledok, ana safra kanalı yani bağırsağa dökülmeden önceki son kısmıdır.
Koledok striktürü çeşitli nedenlerden kaynaklanabilir;
- Safra taşları: Safra taşları, safra kanalını tıkayabilir ve koledok striktürüne neden olabilir.
- Skar dokusu: Karın ameliyatı veya enfeksiyondan kaynaklanan skar dokusu koledok striktürüne neden olabilir.
- Kanser: Safra kanalı kanseri veya pankreas kanseri koledok striktürüne neden olabilir.
- İltihaplanma: Sclerosing kolanjit gibi iltihaplı hastalıklar koledok striktürüne neden olabilir.
Koledok striktürünün belirtileri;
- Sarılık: Cilt ve gözlerin sararması.
- Kaşıntı: Ciltte kaşıntı.
- Koyu idrar: İdrarda koyu renk.
- Açık renkli dışkı: Dışkıda açık renk.
- Karın ağrısı: Karın bölgesinde ağrı.
- Mide bulantısı ve kusma: Mide bulantısı ve kusma.
Koledok striktürü, bilgisayarlı tomografi, manyetik rezonans görüntüleme veya endoskopik ultrason ile tespit edilebilir.
Koledok striktürünün tedavisi altta yatan nedene bağlıdır.
- Safra taşları: Safra taşları genellikle ilaçlar, endoskopik prosedürler veya cerrahi ile tedavi edilir.
- Skar dokusu: Skar dokusu genellikle endoskopik balon daraltma veya cerrahi ile tedavi edilir.
- Kanser: Kanser genellikle cerrahi, radyasyon tedavisi ve kemoterapi ile tedavi edilir.
- İltihaplanma: İltihaplanma genellikle ilaçlar ve yaşam tarzı değişiklikleri ile tedavi edilir.
Koledok striktürünün gidişatı (prognoz), altta yatan nedene ve tedavinin etkinliğine bağlıdır.
Safra kesesi kontrakte izlendi ne demek?
Safra kesesi kontrakte izlendi ifadesi, safra kesesinin kasılıp büzüldüğünü ve normalden daha küçük bir boyuta indiği anlamına gelir. Bu durum, safra kesesi fonksiyonunun bozulmuş olabileceğini veya safra kesesi taşı gibi bir sorunun varlığını işaret edebilir.
Safra kesesi kontraksiyonunun nedenleri şunlardır;
- Safra kesesi taşı: Safra kesesi taşları, safra kesesinin kasılmasını ve boşalmasını engelleyebilir. Bu durum, safra kesesi duvarında kalınlaşmaya ve küçülmeye yol açabilir.
- Akut kolesistit: Safra kesesi iltihabı, safra kesesinin kasılmasını ve boşalmasını zorlaştırabilir.
- Kronik kolesistit: Safra kesesinin uzun süreli iltihabı, safra kesesi duvarında hasara ve küçülmeye yol açabilir.
- Safra kesesi diskinezi: Safra kesesinin kasılma fonksiyonunun bozulması, safra kesesinin normal şekilde boşalmasını engelleyebilir.
- Diyabet: Diyabet, safra kesesi fonksiyonunu etkileyebilecek bir hastalıktır.
- Bazı ilaçlar: Bazı ilaçlar, safra kesesi kaslarının kasılmasını engelleyebilir.
- Tokluk: Yemek sonrası safra kesesi içindeki safrayı boşaltmak için kasılır.
Safra kesesi kontraksiyonunun belirtileri;
- Sağ üst karın bölgesinde ağrı
- Mide bulantısı
- Kusma
- Hazımsızlık
- Yağlı yemeklere karşı tahammülsüzlük
Safra kesesi kontraksiyonunun tanısı;
- Karın ultrasonu
- Safra kesesi HIDA taraması
- BT
- MR
Safra kesesi kontraksiyonunun tedavisi;
Tedavi, altta yatan nedene bağlıdır. Safra kesesi taşı veya akut kolesistit gibi durumlarda cerrahi tedavi gerekli olabilir. Diğer durumlarda, ilaç tedavisi veya diyet değişiklikleri önerilebilir.
Safra kesesi kontraksiyonu ile ilgili önemli bilgiler;
- Safra kesesi kontraksiyonu her zaman belirti vermez.
- Safra kesesi kontraksiyonu, safra kesesi kanseri ile ilişkili değildir.
- Safra kesesi fonksiyonu bozuk olan kişilerde, safra kesesi taşları ve diğer komplikasyonlar gelişme riski daha yüksektir.
Safra kesesi sorunu yaşıyorsanız bir genel cerrahi doktoruna gitmelisiniz.
ERCP nedir?
ERCP (Endoskopik Retrograd Kolanjiyopankreatografi), safra yolları ve pankreas kanalındaki sorunları teşhis etmek ve tedavi etmek için kullanılan bir endoskopik işlemdir. Bu işlemde, bir endoskop (ucunda kamera ve ışık kaynağı olan ince, esnek bir tüp) ağızdan girilerek yemek borusu, mide ve oniki parmak bağırsağı yoluyla safra ve pankreas kanallarının birleştiği yere ulaşır.
ERCP sırasında, doktor endoskop aracılığıyla safra ve pankreas kanallarına özel bir boya enjekte eder ve röntgen ışınları kullanarak bu kanalları görüntüleyebilir. Bu sayede taşlar, tümörler veya daralmalar gibi sorunlar tespit edilebilir.
ERCP sadece teşhis amaçlı değil, aynı zamanda tedavi amaçlı da kullanılabilir. Örneğin, safra yollarındaki taşlar özel aletlerle çıkarılabilir, tıkanıklıklar açılabilir veya stentler yerleştirilebilir.
ERCP'nin Kullanım Alanları
- Safra taşı
- Safra yolu tıkanıklığı
- Pankreas iltihabı (pankreatit)
- Pankreas kanseri
- Safra yolu kanseri
ERCP'nin Riskleri
- Kanama
- Enfeksiyon
- Pankreatit
- Bağırsak delinmesi
- Anesteziye bağlı komplikasyonlar
ERCP'ye Hazırlık
- İşlemden önce 6-8 saat aç kalmanız gerekir.
- Kullandığınız ilaçlar hakkında doktorunuzu bilgilendirmelisiniz.
- Kan sulandırıcı ilaçlar (aspirin gibi) işlemden önce bir süre kesilebilir.
- İşlem sırasında sedasyon (hafif uyku hali) uygulanacağından, işlem sonrasında sizi eve götürecek bir yakınınızın olması gerekir.
ERCP Sonrası
- İşlemden sonra bir süre hastanede gözetim altında tutulabilirsiniz.
- Boğaz ağrısı, şişkinlik veya hafif mide bulantısı gibi yan etkiler olabilir.
- İşlemden sonra 1-2 gün ağır fiziksel aktiviteden kaçınmalısınız.
ERCP, safra yolları ve pankreas kanalındaki sorunların teşhis ve tedavisinde önemli bir rol oynar. Ancak her tıbbi işlemde olduğu gibi, ERCP'nin de bazı riskleri vardır. Bu nedenle, bu işlemi yaptırmadan önce doktorunuzla ayrıntılı olarak konuşmalı ve riskleri ve faydaları hakkında bilgi almalısınız.
Yeni SSS
Penis akıntısı, penisin ucundan gelen, idrar veya meni olmayan bir sıvıdır. Bu akıntının çeşitli türleri ve nedenleri vardır. Penis akıntısı Penis akıntısı, genellikle enfeksiyonlar veya iltihaplanma nedeniyle penisten gelen sıvıdır. En yaygın nedenler cins ...
Hemofili A, kanın pıhtılaşmasını etkileyen genetik bir bozukluktur. Bu hastalık, pıhtılaşma sürecinde kritik bir rol oynayan Faktör VIII proteininin eksikliği veya yetersizliği nedeniyle ortaya çıkar. Hemofili A, kalıtsal bir ...
Bilgisayarlı Tomografi (BT), vücudun iç yapılarının ayrıntılı görüntülerini elde etmek için kullanılan gelişmiş bir tıbbi görüntüleme yöntemidir. Röntgen ışınları ve bilgisayar teknolojisi bir araya getirilerek kemikler, organlar, yumuşak dokular ve kan damarları gibi iç yapıları ...
Ultrason, yüksek frekanslı ses dalgaları kullanarak vücudun iç yapılarının görüntülenmesini sağlayan bir tıbbi görüntüleme yöntemidir. Bu ses dalgaları, farklı dokulardan farklı şekilde yansıyarak bir görüntü oluşturur. Ultrason, radyasyon kullanmadığı için güvenli kabul edilir v ...
Ultrason genellikle çekilecek bölgeye göre aç veya tok karna çekilebilir. Çoğu karın bölgesi ultrasonu için 8-12 saatlik açlık gerekir. Bunun nedeni, yiyeceklerin sindirim sistemini etkileyerek ultrason görüntüsünün netliğini bozabilmesidir. Ancak bazı ul ...
Vajinadan peynir kesiği şeklinde akıntı, genellikle vajinal kandidiyazis olarak bilinen bir mantar enfeksiyonuna işaret eder. Kandidiyazis, Candida albicans adı verilen bir mantara bağlı olarak oluşur. Belirtileri arasında: Kalın, beyaz ve peynirimsi akıntı ...
Doğum kontrol hapı, istenmeyen gebelikleri önlemek için kullanılan hormonal ilaçtır. Genellikle östrojen ve progestin hormonlarının bir kombinasyonunu içerirler, ancak sadece progestin içeren haplar da mevcuttur. Doğum kontrol hapları etki mekanizmaları; ...
Yasmin, gebeliği önlemek için kullanılan bir kombine oral kontraseptif (doğum kontrol hapı) olup, içerdiği hormonlar nedeniyle vücuttaki doğal hormonları düzenleyerek yumurtlamayı engeller. Ayrıca, rahim iç ...
Profolmix besin takviyeleri, çeşitli sağlık ihtiyaçlarına yönelik olarak geliştirilmiş bir dizi besin takviyesidir. Farklı formülleriyle, kadın sağlığından bağışıklık sistemine, şeker metabolizmasından enerji seviyelerine kadar birçok alanda destek sunmayı amaçlar. Pro ...
Ella, bir tür acil kontrasepsiyon ilacıdır ve genellikle korunmasız cinsel ilişki sonrası hamileliği önlemek için kullanılır. Aşağıda Ella'nın sıkça sorulan sorularına (SSS) yanıt bulabilirsiniz: Ella Nedir? Ella, korunmasız cinsel ilişkiden sonra veya doğum ...
SGK (Sosyal Güvenlik Kurumu), hastaların sağlık hizmetlerinden daha kolay yararlanabilmesi ve bazı sağlık harcamalarından muaf tutulabilmesi için kronik hastalıkları kapsayan bir liste tutar. Bu listede yer alan hastalıklar genellikle uzun süreli tedavi ve bakım gerektiren, kişinin yaşam kalitesi ...
Topuk dikeni (plantar fasiit) hakkında sıkça sorulan sorular ve cevaplarını aşağıda bulabilirsiniz; Topuk dikeni nedir? Topuk dikeni, ayak tabanındaki plantar fasya adı verilen bağ dokusunun iltihaplanması ve topuk kemiğine (kalkaneus) yakın bir bölgede kemi ...
Gliotik odak, genellikle beyin dokusunda hasar veya iltihaplanma sonrası oluşan skar dokusunu ifade eder. Bu durum, birçok farklı beyin hastalığı veya yaralanması sonrası görülebilir. Gliotik odak hakkında sıkça sorulan sorular ve yanıtları aşağıda bulabilirsiniz: Glio ...
Bronşektazi, akciğer içindeki hava yollarının (bronşların) geri dönüşümsüz bir şekilde genişlemesi ve hasar görmesi sonucu oluşan kronik bir akciğer hastalığıdır. Bu genişleme, bronşların normal yapısının bozulmasına ve mukus ...
Plöroparankimal bant formasyonları, akciğerleri çevreleyen zar olan plevra ile akciğer dokusu arasındaki yapışıklıkları ifade eder. Bu yapışıklıklar genellikle daha önce geçirilmiş enfeksiyonlar, iltihaplanmalar veya cerrahi müdahaleler sonucu oluşabilir. Plörop ...