Retroperitoneal hematom nedir?

Retroperitoneal hematom, karın boşluğunun arkasında bulunan ve retroperiton adı verilen bölgede kan toplanmasıdır. Karın boşluğu periton denilen ince bir zar ile çevrilidir. Bu periton tabakasının arkasında kalan boşluk, tıpta retroperitoneal bölge olarak bilinir. Bu bölgede bulunan organların ya da damarların zedelenmesine bağlı olarak retroperitoneal hematom görülür. Daha çok trafik kazaları, ateşli silah yaralanları, kesici delici alet yaralanmları ya da düşmeler sonucu oluşur. Bazen retroperitoneal hematomlar, hayatı tehdit eden düzeyde ciddi olabilir ve acil tıbbi müdahale gerektiir. 

Bunlar da ilginizi çekebilir


Kan hastalıkları nelerdir?

Kan hastalıkları dendiğinde çok geniş bir hastalık grubu anlaşılır. Kan, plazma (serum) ve içindeki hücrelerden oluşur. Kandeki hücreler kırmızı kan hücreleri, beyaz kan hücreleri trombositlerdir. Başlıca kan hastalıkları şunlardır; 

  • Anemi (kansızlık)
  • Demir eksikliği anemisi
  • Orak hücreli anemi (talasemi)
  • Polisitemi (aşırı kırmızı kan hücresi üretimi)
  • Myelofibroz
  • Lösemi
  • Hemofili
  • İdiyopatik trombositopenik purpura (ITP)
  • Von Willebrand hastalığı 
  • Miyelodisplastik sendromlar
  • Hemoglobinopatiler
  • Multipl miyelom
  • Malign lenfomalar
  • Lenfoma
  • Multiple miyelom 

Kan nedir? Nelerden oluşur?

Kan, plazma denilen sıvı ve bu sıvı içinde yüzen hücrelerden oluşur.  Kan içinde bulunan hücreler kırmızı kan hücreleri (alyuvarlar, eritrosit), beyaz kan hücreleri (lökosit)  ve kan pulcuklarından (trombosit) oluşur. Kırmızı kan hücreleri akciğerden aldıkları oksijeni dokulara, dokulardaki karbondioksiti de akciğerlere taşır.  Beyaz kan hücreleri ise mikroplara karşı savaşır. Trombositler kanın pıhtılaşmasına yardımcı olur. Eritrositler üzerinde bulunan proteinlerin cinsine göre, farklı kan grupları bulunmaktadır. 

Kan grubu nedir? Nasıl belirlenir?

Kan grubu, eritrositler üzerinde bulunan antijen adı verilen proteinlere göre belirlenir. Kan, kan hücrelerinden ve plazma adı verilen sıvıdan oluşur. Plazma, proteinlerden ve tuzlardan oluşan bir sıvıdır. Kan grubu, kanda bulunan antikorlar ve antijenlere göre belirlenir. Kanda, A antijenleri, B antijenleri ya da  A ve B antijenleri bulunmaktadır.

Antikorlar; plazma içinde bulunan ve vücudun savunma sistemini oluşturan proteinlerdir. Bunları düşmanla savaşan askerlere benzetebiliriz. Bu antikorlar, vücuda giren yabancı maddeyi (antijeni) tanır, bağışıklık sistemini uyarır ve onlara saldırır.

Antijenler; kırmızı kan hücrelerinin yüzeyine yapışık halde bulunan proteinden yapılı maddelerdir.  Antijenler, antikorlar tarafından tanınmaktadır.

Kan grubu, anne ve babadan geçen genler sayesinde belirlenir.

A, B, AB, O olmak üzere dört ana kan grubu vardır.

Her grup Rh pozitif veya Rh negatif olabildiğinden, toplamda sekiz farklı kan grubu sınıflandırılmıştır.

ABO kan grubu sistemi nedir?

ABO kan grubu sistemi, bir kişinin kan grubunu belirlemede kullanılan bir sistemdir. Bir kişinin kan grubu, alyuvarın (kırmızı hücreleri) üzerindeki antijene göre belirlenir. Bu sisteme göre bir kişinin alyuvarlarında;

A antijeni varsa A kan grubu,

B antijeni varsa B kan grubu,

A ve B antijenleri varsa AB kan grubu,

Hiç antijen yoksa 0 kan grubu olur.

Kanın sıvı kısmı olan plazma içerisinde ya anti-A ya da anti-B antikorları vardır. Bağışıklık sistemi, alyuvarların üzerinde yapışık halde bulunan kan grubu antijenine karşı antikor oluşturur. Bu duruma göre;

Kan grubu A olanlarda anti-B antikorları,

Kan grubu B olanlarda anti-A antikorları,

Kan grubu 0 olanlarda hem anti-A hem de anti-B antikorları bulunur.  

Kan grubu AB olanlarda ise hiç antikor bulunmaz.

Rhesus (RH) sistemi nedir?

Rhesus (RH) sistemi, ABO sisteminden farklıdır. Kırmızı kan hücreleri üzerinde A,B,C, D ve E olmak üzere 5 ana Rh antijeni vardır.  Bunlardan en önemlisi RhD grubudur. Eğer bir kan hücresi üzerinde D antijeni varsa Rh (+) yoksa Rh (-) olarak belirtilir. A, B, AB veya O harfinden sonra RhD antijeni varsa pozitif (+), yoksa negatif (-) olarak belirtilir.

Rh (+) kanı olanlar Rh (+) veya Rh (-) kan alabilirler.

Rh (-) kanı olanlar sadece Rh (-) kan alabilirler.

 

A

B

AB

O

Antijen

A

B

A+B

YOK

Antikor

Anti-B

Anti-A

YOK

Anti-B, Anti-A

Uygun Kan Grubu

0,A

0,B

0,A,B,AB

0

Hangi kan grubu hangi kan grubuna kan verebilir?

Hangi kan grubu hangi kan grubuna kan verebilir? Her kişi her kişiye kan veremez. Bunun nedeni kişilerin kan gruplarının aynı olmamasıdır.  

AB pozitif kan grupları evrensel genel alıcılar olarak bilinirler çünkü kanlarının tüm antijenleri vardır ve antikor içermezler.

0 grubu, evrensel genel verici olarak tanımlanır ve kan merkezleri için en değerli kan grubudur. Antijen içermediği için her gruba güvenle verilebilir.

A grubu: A ve AB grubuna,

B grubu: B ve AB grubuna,

AB grubu: Yalnızca AB’ye verebilir

Rh faktörüne göre; Genel verici 0 Rh (-) ve Genel alıcı AB Rh (+)

 

A

B

AB

O

Uygun Kan Grubu

0,A

0,B

0,A,B,AB

0

Hematoloji nedir?

Hematoloji,  kan hastalıkları tanı ve tedavisi ile ilgilenen bir tıp bilim dalıdır. Bu konuda uzman olan doktorlara hematolog denir. Hematoloji, iç hastalıkları bölümünün bir üst uzmanlık dalıdır. Yani hematoloji doktoru olmak için, ilk önce iç hastalıkları doktoru olmak gerekir. Daha sonra bir süre kan hastalıkları üzerine uzmanlık eğitimi aldıktan sonra ancak hemaloloji doktoru olunur. 

Kan hastalıklarının belirtileri nelerdir?

Kan hastalıklarının belirtileri şunlardır;

  • Halsizlik
  • Çabuk yorgunluk
  • Nefes darlığı
  • Çabuk üşüme
  • Sarılık
  • Yüzün soluk görülmesi
  • Tırnaklarda kırılma 
  • Zayıflama 
  • Ateş
  • Ayak bileğinde yaralar
  • Deride kanamalar
  • Eklem içine kanama
  • Lenf bezlerinde büyüme 
  • Dalak büyümesi
  • Karaciğer büyümesi
  • Safra kesesi taşları
  • Gut hastalığı
  • Parmaklarda kızarıklık ve ağrı
  • Diş eti şişmesi
  • Dilin üzerinde yaralar 
  • Damarlarda pıhtılaşma

Hangi kan grupları birbiriyle evlenmemeli?

Anne ve babanın kanu grubuna göre kan uyuşmazlığı denilen durum görülebilir. Aslında kan uyuşmazlığı kan grubu ile ilgili değil, kan hücresindeki Rh faktörü ile ilgilidir. Buna göre sadece kadının Rh negatif, erkeğin ise Rh pozitif olduğu durumlarda kan uyuşmazlığı görülebilir. 

  • Kadın Rh (-), erkek Rh (+) ise uyuşmazlık oluşabilir.
  • Kadın Rh (+), erkek Rh (-) ise uyuşmazlık yoktur.
  • Kadın Rh (-), erkek Rh (-) ise uyuşmazlık yoktur.
  • Kadın Rh (+), erkek Rh (+) ise uyuşmazlık yoktur.

Kan uyuşmazlığının bilinmesi, gebelik öncesinde ya da gebeliğin başlangıcında bazı tedbirlerin alınması ile ortaya çıkabilecek olumsuz durumları önler. 

İTP hastalığı nedir? Neden olur?

İTP hastalığı kan hücrelerinden biri olan trombositler ile ilgili bir hastalıktır. İTP, açılımı immün trombositopenik purpura olan bir kan hastalığıdır.  Bu hastalık, trombositlerin normalden daha az üretilmesi veya dalak tarafından parçalanması sonucu oluşan bir hastalıktır. Trombositler, kanın pıhtılaşmasında önemli rol oynayan hücrelerdir. İTP'de trombosit sayısı az olduğu için kanama riski de artar.

İTP hastalığının nedeni tam olarak bilinmez. Ancak, bazı risk faktörleri vardır. Bunlar:

  • Viral enfeksiyonlar
  • Bağışıklık sistemi bozuklukları
  • Kanser
  • İlaçlar
  • Hamilelik
  • Doğum kontrol hapları
  • Radyoterapi
  • Kemoterapi

İTP'nin belirtileri, trombosit sayısının azalma derecesine bağlı olarak değişir. Bu azalma hafif ise, hiçbir belirti olmayabilir. Azalma çok fazla ise aşağıdaki belirtiler görülebilir:

  • Ciltte küçük kırmızı lekeler (peteşi)
  • Burun kanaması
  • Diş eti kanaması
  • Adet kanamasının artması
  • Mide ve bağırsak kanaması
  • Beyin kanaması

İTP tanısı, kan sayımı ve trombosit sayımı ile konulur.

İTP tedavisi, trombosit sayısının yükseltilmesi ve kanama riskinin azaltılmasına yöneliktir. Tedavi seçenekleri arasında:

  • Kortikosteroidler
  • İmmünglobulin tedavisi
  • Trombosit transfüzyonu
  • Dalak çıkarma ameliyatı

İTP tedavisi genellikle başarılıdır. Ancak, bazı hastalarda hastalık tekrarlayabilir.

Yeni SSS


2024 yılı itibarıyla Gardasil 9 HPV aşısının tek doz eczane satış fiyatı 3225 TL civarındadır. Ancak, aşıyı sağlık kuruluşlarında yaptırırken uygulanan fiyatlar farklılık gösterebilir. Gardasil 9 Aşı Fiyatı-2024  Gardasil 9 aşı fiyat ...


HPV aşısı için aşağıdaki doktor veya bölümlere başvurabilirsiniz; Aile Hekimi: İlk olarak aile hekiminize danışabilirsiniz. Aile hekiminiz size HPV aşısı hakkında bilgi verebilir, aşı olmanız gerekip gerekmediğini değerlendirebilir ve reçete yazabilir. ...


HPV aşısı, erkeklerde ideal olarak 9-14 yaş arasında 2 doz şeklinde yapılır. Ancak 26 yaşına kadar olan erkekler de 3 doz şeklinde aşı olabilirler. 27-45 yaş arasındaki erkekler için ise, daha önce HPV aşısı ...


HPV aşısı, hem kadınlar hem de erkekler için önemli bir korunma yöntemidir. Erkekler için HPV aşısının önemi son yıllarda daha fazla vurgulanmaya başlanmıştır. Erkekler için HPV aşısının faydaları: Kanserden Korunma: HPV, erkeklerde pe ...


Evet, genital siğil yapan HPV ile rahim ağzı kanseri yapan HPV farklıdır. Genital Siğil Yapan HPV Düşük riskli HPV tipleri olarak adlandırılır. ...


Genital siğillere neden olan HPV virüsleri genellikle düşük riskli tipler olarak adlandırılır. En sık görülen ve genital siğillere neden olan tipler HPV 6 ve HPV 11'dir. Bu tipler kanserle ...


HPV aşısı, Human Papilloma Virüs (HPV) enfeksiyonundan korunmak için geliştirilmiş bir aşıdır. HPV, cinsel yolla bulaşan yaygın bir virüstür ve bazı tipleri rahim a ...


Rahim ağzı kanseri (serviks kanseri) ile en sık ilişkilendirilen HPV tipleri HPV 16 ve HPV 18'dir. Bu iki tip, rahim ağzı kanseri vakalarının yaklaşık %70'inden sorumludur. Ancak, diğer bazı yüksek riskli HPV tipleri de rahim ağzı kanserine neden olabilir. Rahim ağzı ka ...


ASCUS tanısı kendi başına kansere dönüşmez. ASCUS, rahim ağzı hücrelerinde görülen hafif bir anormalliktir ve genellikle iyi huyludur (zararsızdır). Çoğu durumda, bu hücrelerdeki değişiklikler kendiliğinden düzelir ve herhangi bir tedavi ...


ASCUS, "Atypical Squamous Cells of Undetermined Significance" kelimelerinin kısaltmasıdır ve Türkçe'de "Belirsiz Önemdeki Atipik Skuamöz Hücreler" anlamına gelir. ASCUS, genellikle Pap smear testi (rahim ağzı kanseri taraması) sonuçlarında kullanılan bir tanıdır. ASCUS, ...


Diz protezi ameliyatı yapan doktorlar Ortopedi ve Travmatoloji bölümü doktorlarıdır. Diz protezi ameliyatı, kalça protezi ameliyatına benzer şekilde, diz eklemindeki hasarlı kemik ve kıkırdağın yapay parçalarla değiştirildiği cerrahi bir işlemdir. Bu ameliyat da diz ağrısını azal ...


Kalça protezi ameliyatı yapan doktorlar Ortopedi ve Travmatoloji bölümü doktorlarıdır.  Ortopedi ve Travmatoloji, kas ve iskelet sistemi hastalıklarının tanı ve tedavisi ile ilgilenen bir tıp dalıdır. Kalça protezi ameliyatı, kalça eklemindeki hasarlı kemik ve kıkırdağın yapay pa ...


Kuduz, memeli hayvanların merkezi sinir sistemini etkileyen viral bir enfeksiyondur. İnsanlar da dahil olmak üzere tüm memeliler bu hastalığa yakalanabilir. Kuduz virüsü, enfekte bir hayvanın salyası (tükürük) ile temas yoluyla bulaşır. Genellikle ısırık yoluyla bulaşsa da, nadiren de olsa açık y ...


Kuduz, memeli hayvanların merkezi sinir sistemini etkileyen viral bir enfeksiyondur. İnsanlar da dahil olmak üzere tüm memeliler bu hastalığa yakalanabilir. Kuduz virüsü, enfekte bir hayvanın salyası (tükürük) ile temas yoluyla bulaşır. Genellikle ısırık yoluyla bulaşsa da, nadiren de olsa açık y ...


Rektum tümörü ya da rektum kanseri, kalın bağırsağın son kısmı olan rektumda gelişen anormal hücre büyümesidir. Bu tümörler iyi huylu (kanserli olmayan) veya kötü huylu (kanserli) olabilir. Kötü huylu rektum tümörleri, rektum kanseri olarak adlandırılır. ...